تئوری انتخاب اثر ویلیام گلاسر

معرفی کتاب"تئوری انتخاب " اثر ویلیام گلاسر :

کتاب تئوری انتخاب (Choice Theory) اثر برجسته‌ی ویلیام گلاسر، روانپزشک مشهور آمریکایی، یکی از تأثیرگذارترین کتاب‌های روانشناسی در سطح جهان است. این کتاب که در سال ۱۹۹۸ منتشر شد، نگاه سنتی به رفتار انسان و ریشه‌ی مشکلات روانشناختی را به چالش کشید و جایگزینی قدرتمند برای «روانشناسی کنترل بیرونی» ارائه داد .

نسخه‌ی فارسی این اثر ارزشمند توسط محمدجواد نعمتی ترجمه و توسط انتشارات آزرمیدخت به چاپ رسیده است. این کتاب با زبانی شیوا و روان، خواننده را با مفاهیم بنیادین تئوری انتخاب آشنا می‌کند و به او می‌آموزد که چگونه با پذیرش مسئولیت زندگی خود، به آرامش و خوشبختی دست یابد .

درباره‌ی کتاب"تئوری انتخاب":

ویلیام گلاسر در کتاب تئوری انتخاب، استدلال می‌کند که تمام رفتارهای ما - از شادی و غم گرفته تا موفقیت و شکست - حاصل انتخاب‌های خودمان است. او به شدت با این باور رایج که عوامل بیرونی ما را به انجام کاری وادار می‌کنند یا احساس خاصی در ما ایجاد می‌نمایند، مخالفت می‌کند .

گلاسر معتقد است ریشه‌ی تمام مشکلات روانشناختی پایدار، در روابط ناخشنود با دیگران نهفته است. به باور او، انسان‌ها برای داشتن زندگی شاد و سالم، نیازمند برقراری و حفظ روابط رضایت‌بخش هستند. از مهم‌ترین مفاهیم مطرح شده در کتاب می‌توان به موارد زیر اشاره کرد :

· پنج نیاز اساسی: گلاسر معتقد است تمام رفتارهای انسان برای ارضای پنج نیاز بنیادین انجام می‌شود: ۱. نیاز به بقا، ۲. نیاز به عشق و احساس تعلق، ۳. نیاز به قدرت (موفقیت و ارزشمندی)، ۴. نیاز به آزادی، ۵. نیاز به تفریح .
· دنیای مطلوب (کیفی): هر فرد در ذهن خود تصاویری از افراد، اشیا و موقعیت‌هایی دارد که نیازهایش را به بهترین شکل ارضا می‌کنند. این تصاویر «دنیای مطلوب» او را تشکیل می‌دهند .
· رفتار کلی: گلاسر رفتار را به عنوان یک «ماشین چهارچرخ» تشبیه می‌کند که شامل عمل، فکر، احساس و فیزیولوژی است. دو چرخ جلو (عمل و فکر) مستقیماً قابل کنترل هستند و دو چرخ عقب (احساس و فیزیولوژی) تحت تأثیر آنها قرار می‌گیرند .
· هفت عادت مخرب و هفت عادت سازنده: در تئوری انتخاب، هفت عادت کشنده شامل انتقاد، سرزنش، شکایت، غرغر کردن، تهدید، تنبیه و باج دادن هستند. در مقابل، هفت عادت مراقبتی یعنی حمایت، تشویق، گوش دادن، پذیرش، اعتماد، احترام و گفتگو برای حل اختلافات جایگزین آنها می‌شوند .

درباره‌ی نویسنده‌ی کتاب:

ویلیام گلاسر (William Glasser) روانپزشک برجسته‌ی آمریکایی و بنیانگذار «واقعیت‌درمانی» و «تئوری انتخاب» بود. او در ۱۱ مه ۱۹۲۵ در کلیولند، اوهایو متولد شد و تحصیلات خود را در رشته‌ی مهندسی شیمی آغاز کرد، اما بعدها به روانپزشکی روی آورد و در سال ۱۹۵۳ دکترای خود را در این رشته دریافت نمود .

گلاسر همواره در مخالفت با روانپزشکی رایج زمان خود که بر طبقه‌بندی بیماری‌های روانی و تجویز دارو تأکید داشت، نظریات بدیعی را مطرح کرد. او معتقد بود بسیاری از مشکلاتی که به عنوان «بیماری روانی» تشخیص داده می‌شوند، در واقع ناشی از نارضایتی و عدم ارتباط شخصی معنادار با افراد مهم زندگی هستند .

او در سال ۱۹۶۷ موسسه واقعیت‌درمانی را تأسیس کرد که بعدها به موسسه ویلیام گلاسر تغییر نام داد. گلاسر تا پایان عمر خود به تألیف کتاب، آموزش و مشاوره ادامه داد و سرانجام در ۲۳ اوت ۲۰۱۳ در لس‌آنجلس درگذشت .

جملاتی برگزیده از کتاب:

· «تمام کارهایی را که انجام می‌دهیم، از جمله احساس بدبختی را خودمان انتخاب می‌کنیم. دیگران نه می‌توانند ما را بدبخت کنند و نه خوشبخت.» 
· «اگر همه می‌فهمیدند که آنچه از نظر آنها درست است لزوماً از نظر دیگران درست نیست، دنیا جای بهتر و شادتری می‌شد.» 
· «بهترین کاری که پدر و مادرها می‌توانند برای فرزندانشان انجام دهند، این است که یکدیگر را خیلی دوست داشته باشند.» 
· «ما مالک دیگران نیستیم و فقط مالک خودمان هستیم.» 
· «تا زمانی که معتقدیم می‌توانیم دیگران را کنترل کنیم یا برعکس دیگران می‌توانند ما را کنترل کنند، در چنین شرایطی احساس نارضایتی ادامه خواهد داشت.» 
· «برای آنکه بتوانیم با دیگران بهتر کنار بیاییم باید محتوای دنیای مطلوب دیگران را بشناسیم.» 

دستاوردهای کتاب:

کتاب «تئوری انتخاب» و نظریه‌ی بنیادین ویلیام گلاسر دستاوردهای چشمگیری در سطح جهانی داشته است:

· ترجمه به بیش از ۲۵ زبان زنده‌ی دنیا و فروش میلیونی نسخه‌ها در سراسر جهان .
· بنیانگذاری موسسه ویلیام گلاسر با شعبات متعدد در کشورهای کانادا، بریتانیا، فنلاند، ژاپن، کره جنوبی، استرالیا و بسیاری دیگر .
· ایجاد مراکز آموزش واقعیت‌درمانی و تئوری انتخاب در ایران و سایر کشورهای خاورمیانه .
· استفاده گسترده از اصول این کتاب در حوزه‌های مشاوره، روان‌درمانی، آموزش، مدیریت و روابط انسانی.
· تأسیس انجمن بین‌المللی ویلیام گلاسر برای هماهنگی و گسترش آموزش‌های مبتنی بر تئوری انتخاب در سراسر جهان .

نقد و بررسی کتاب:

کتاب «تئوری انتخاب» علیرغم محبوبیت و تأثیرگذاری عمیق خود، با نقدهای گوناگونی نیز مواجه بوده است.

نقاط قوت:
قدرت اصلی این کتاب در تأکید بر مسئولیت‌پذیری فردی و آزادی انتخاب نهفته است. گلاسر با ارائه‌ی دیدگاهی خوشبینانه، به خواننده می‌آموزد که قربانی گذشته و شرایط بیرونی نیست و می‌تواند با تغییر نگرش و رفتار خود، زندگی بهتری بسازد . ارائه‌ی راهکارهای عملی برای بهبود روابط و تأکید بر اهمیت ارتباطات انسانی از دیگر نقاط قوت کتاب محسوب می‌شود .

نقاط ضعف:
برخی منتقدان معتقدند که کتاب از سبک نگارش خاصی برخوردار است و استفاده مکرر از اصطلاحات ابداعی مانند «دنیای باکیفیت» ممکن است درک مطلب را برای برخی خوانندگان دشوار کند . همچنین گسترش دادن تئوری به مسائل مربوط به سلامت جسمانی مانند آرتروز، بدون ارائه‌ی مدارک کافی، از سوی برخی متخصصان مورد انتقاد قرار گرفته است . برخی نیز رویکرد گلاسر را در رد کامل تأثیر عوامل بیرونی بیش از حد ساده‌انگارانه می‌دانند.

با این حال، نمی‌توان انکار کرد که این کتاب برای میلیون‌ها نفر در سراسر جهان، دریچه‌ای تازه به سوی درک خود و دیگران گشوده و به عنوان یک اثر ماندگار در تاریخ روانشناسی جایگاه ویژه‌ای دارد.

این کتاب مناسب چه کسانی است؟

· همه‌ی افرادی که به دنبال درک عمیق‌تری از خود و رفتارهایشان هستند.
· زوج‌هایی که در روابط خود با چالش مواجه‌اند و می‌خواهند ارتباط مؤثرتری برقرار کنند.
· والدینی که می‌خواهند فرزندان خود را با شیوه‌ای مسئولیت‌پذیر تربیت کنند.
· مشاوران، روانشناسان و مربیان فعال در حوزه‌های فردی و سازمانی.
· مدیران و رهبران سازمانی که به دنبال ایجاد محیط کاری سالم و پربازده هستند.
· همه‌ی کسانی که از سرزنش دیگران و شرایط بیرونی خسته شده‌اند و می‌خواهند زندگی خود را به دست بگیرند.

سخن پایانی:

کتاب «تئوری انتخاب» ویلیام گلاسر، فراتر از یک کتاب روانشناسی، یک سبک زندگی است. این کتاب به ما می‌آموزد که ما نقاشان زندگی خود هستیم و هر روز با انتخاب‌هایمان، تابلوی زندگی خود را رنگ می‌زنیم . ترجمه‌ی روان محمدجواد نعمتی از انتشارات آزرمیدخت، این اثر ارزشمند را برای خوانندگان فارسی‌زبان ملموس و کاربردی ساخته است.

شاید بزرگترین پیام این کتاب در جمله‌ای خلاصه شود که خود گلاسر بارها تکرار کرد: «ما انتخاب می‌کنیم که چه کسی باشیم، چه احساسی داشته باشیم و چگونه زندگی کنیم.» مطالعه‌ی این کتاب را به همه‌ی کسانی که به دنبال آزادی واقعی و زندگی آگاهانه هستند، توصیه می‌کنیم.

"کتاب‌ تئوری انتخاب را با ۵۰ درصد تخفیف ویژه در سایت ۵۰ کتاب خریداری کنید!

فرصت را از دست ندهید و دنیای جدیدی از دانش را کشف کنید!"