مانیفست یک فمینیست در پانزده پیشنهاد اثر چیماماندا انگوزی آدیشی

معرفی کتاب"مانیفست یک فمینیست در پانزده پیشنهاد ":

کتاب مانیفست یک فمینیست در پانزده پیشنهاد (Dear Ijeawele, or A Feminist Manifesto in Fifteen Suggestions) اثر برجسته‌ی چیماماندا انگوزی آدیشی، نویسنده‌ی شهیر نیجریه‌ای، یکی از تأثیرگذارترین کتاب‌های کوتاه در حوزه‌ی فمینیسم و تربیت آگاهانه است. این کتاب که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد، در قالب نامه‌ای صمیمی به دوست نویسنده که به تازگی صاحب دختری شده، پانزده پیشنهاد عملی برای تربیت فرزندی مستقل و آگاه ارائه می‌دهد .

نسخه‌ی فارسی این اثر ارزشمند با ترجمه معصومه ضمیری توسط انتشارات نیک فرجام به چاپ رسیده است. این کتاب با زبانی ساده و بی‌آلایش، خواننده را با مفاهیم بنیادین برابری جنسیتی و چگونگی مقابله با کلیشه‌های جنسیتی از دوران کودکی آشنا می‌کند .

درباره‌ی کتاب:

چیماماندا آدیشی در این کتاب، به درخواست دوست صمیمی‌اش به نام «ایجی‌ویلی» پاسخ می‌دهد که از او خواسته بود راهنمایی‌هایی برای تربیت دخترش به عنوان یک فمینیست ارائه دهد . حاصل این پاسخ، پانزده پیشنهاد روشنگرانه است که هر یک به جنبه‌ای از زندگی و تربیت کودک می‌پردازد.

از مهم‌ترین مفاهیم مطرح شده در کتاب می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

· هویت مستقل: آدیشی تأکید می‌کند که دخترت را به‌عنوان یک «انسان کامل» ببین، نه فقط به‌عنوان «دختر». مادری کردن موهبتی باشکوه است، اما خودت را فقط با مادری تعریف نکن .
· کلیشه‌های جنسیتی: او از والدین می‌خواهد که نقش‌های سنتی جنسیتی را به چالش بکشند؛ مثلاً پسرها هم می‌توانند با عروسک بازی کنند و دخترها هم می‌توانند عاشق ماشین باشند .
· کتاب و مطالعه: یکی از پیشنهادهای کلیدی کتاب این است که به دخترت عشق به کتاب خواندن را بیاموز. بهترین روش این است که تو را در حال خواندن ببیند .
· برابری در خانه: او از مفهوم «همکاری» در زندگی مشترک صحبت می‌کند و بر این باور است که کارهای خانه نباید به‌عنوان «کمک» مرد به زن تلقی شود، بلکه مسئولیت مشترک هر دو طرف است .
· پرسشگری: آدیشی به دختران می‌آموزد که درباره‌ی همه چیز سؤال کنند و «چرا» بگویند، به‌ویژه وقتی با سنت‌ها و باورهای قالبی روبرو می‌شوند .

درباره‌ی نویسنده‌ی کتاب:

چیماماندا انگوزی آدیشی (Chimamanda Ngozi Adichie) نویسنده‌ی برجسته‌ی نیجریه‌ای و از چهره‌های شاخص ادبیات فمینیستی معاصر است . او در ۱۵ سپتامبر ۱۹۷۷ در انوگو، نیجریه به دنیا آمد . آدیشی در دانشگاه نیجریه تحصیل کرد و سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و موفق به اخذ مدارج عالی در رشته‌های نویسندگی خلاق از دانشگاه جان هاپکینز و مطالعات آفریقا از دانشگاه ییل شد .

آدیشی با رمان پرفروش «نیمی از یک خورشید زرد» در سال ۲۰۰۶ به شهرت جهانی رسید و جایزه ادبیات داستانی زنان (اورنج) را از آن خود کرد . او به‌عنوان «نویسنده‌ای نترس» شناخته می‌شود که در تمام آثارش هرگونه تبعیض نژادی، به‌ویژه تبعیض جنسیتی را به چالش می‌کشد .

سخنرانی معروف او در تدتالک با عنوان «ما همه باید فمینیست باشیم» در سال ۲۰۱۲، الهام‌بخش بسیاری از فعالان و نویسندگان در سراسر جهان شد و بعدها به صورت کتابی مستقل منتشر گردید . او در سال ۲۰۱۷ به عضویت فرهنگستان هنر و علوم آمریکا درآمد .

جملاتی برگزیده از کتاب:

· ««انسانی کامل باش.» مادری کردن، موهبتی باشکوه است، اما خودت را فقط با مادری تعریف نکن. کامل باش، و مطمئن باش که کودکت نیز از این موضوع سود خواهد برد.»
· «به او بیاموز که اگر کسی ازدواج نکرده باشد، به معنای شکست خوردن در زندگی نیست. جامعه به ما یاد می‌دهد که زنی که در یک مقطع سنی خاص ازدواج نکند، قطعاً در زندگی شخصی عمیقاً شکست خورده است. این را نپذیر.» 
· «به دخترت بیاموز که «نقش‌های جنسیتی» ساخته‌ی ذهن انسان‌هاست. یک زن می‌تواند نان‌آور خانواده باشد و یک مرد می‌تواند خانه‌دار خوبی باشد.»
· «به دخترت خواندن بیاموز. به او یاد بده که عاشق کتاب باشد. بهترین روش برای کتابخوان شدن او این است که تو را در آن حال ببیند.»
· «فرهنگ مردم را نمی‌سازد، این مردم هستند که فرهنگ را می‌سازند.» 
· «ما به دخترها می‌گوییم: می‌توانید بلندپرواز باشید، اما نه خیلی زیاد. می‌توانید به موفقیت دست پیدا کنید اما نه موفقیت زیاد و چشمگیر، در غیر این صورت از طرف مردان تهدید خواهید شد. اما چه می‌شد اگر ما از خودمان این سؤال را می‌پرسیدیم: چرا موفقیت زنان باید از طرف یک مرد تهدید به شمار آید؟» 

دستاوردهای کتاب:

کتاب «مانیفست یک فمینیست در پانزده پیشنهاد» و شخصیت چیماماندا آدیشی دستاوردهای چشمگیری در سطح جهانی داشته است:

· انتشار اولیه به‌صورت پست فیسبوکی در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۶ و سپس تبدیل به کتابی پرفروش در سراسر جهان .
· قرار گرفتن در فهرست پرفروش‌های نیویورک تایمز و هم‌ردیف کتاب دیگر آدیشی با نام «ما همه باید فمینیست باشیم» .
· ترجمه به بیش از ۵۰ زبان زنده دنیا و استقبال بی‌نظیر در کشورهای مختلف.
· الهام‌بخشی برای جنبش‌های فمینیستی و کارگاه‌های تربیت آگاهانه در سراسر جهان.
· کسب امتیاز ۴.۳ از ۵ در پلتفرم‌های کتابخوانی فارسی مانند طاقچه، نشان‌دهنده‌ی استقبال گسترده‌ی خوانندگان ایرانی از این اثر .

نقد و بررسی کتاب:

کتاب «مانیفست یک فمینیست در پانزده پیشنهاد» علیرغم استقبال گسترده، با نقدهای مختلفی نیز مواجه بوده است.

نقاط قوت:
نقطه قوت اصلی کتاب، سادگی و کاربردی بودن آن است . آدیشی با زبانی صمیمی و بی‌تکلف، مفاهیم عمیق فمینیستی را به‌صورت راهکارهای روزمره و قابل اجرا ارائه می‌دهد. خوانندگان معتقدند این کتاب «خلاصه‌ترین و زیباترین شکل» به چالش کشیدن نقش‌های تلقینی جنسیتی است . همچنین نثر روان ترجمه و حجم کم کتاب، آن را برای همه‌ی گروه‌های سنی قابل استفاده کرده است .

یکی دیگر از نقاط قوت کتاب، تأکید بر نقش تربیت در شکل‌گیری هویت است. آدیشی نشان می‌دهد که چگونه کلیشه‌های جنسیتی از کودکی به کودکان تحمیل می‌شود و چگونه والدین آگاه می‌توانند این روند را تغییر دهند .

نقاط ضعف:
برخی منتقدان معتقدند که کتاب بیش از حد بر تربیت دختران متمرکز است و به تربیت پسران فمینیست توجه کافی ندارد. یکی از کاربران در نقد کتاب نوشته است: «به نظرم بهتر بود همه جا به جای عبارت دختر عبارت فرزند رو استفاده می‌کرد... اصلاً چرا یک پسر فمنیست نباشه؟» .

همچنین برخی خوانندگان معتقدند که پیشنهادهای کتاب اگرچه روشنگرانه است، اما برای جامعه‌ای با فرهنگ متفاوت مانند ایران، گاهی با چالش‌های عملی روبرو می‌شود . با این حال، اکثر خوانندگان بر این باورند که پیام اصلی کتاب درباره‌ی برابری انسانی فارغ از جنسیت، جهانی و قابل استفاده برای تمام فرهنگ‌هاست.

نکته‌ی دیگر اینکه برخی منتقدان معتقدند رویکرد آدیشی نوعی فمینیسم لیبرال است که به ساختارهای عمیق‌تر نابرابری نمی‌پردازد. با این حال، برای خواننده‌ای که تازه با مفاهیم فمینیستی آشنا می‌شود، این کتاب نقطه‌ی شروعی عالی محسوب می‌شود .

این کتاب مناسب چه کسانی است؟

· والدینی که می‌خواهند فرزندانی آگاه، مستقل و فارغ از کلیشه‌های جنسیتی تربیت کنند.
· مادرانی که به تازگی صاحب فرزند دختر شده‌اند و به دنبال راهنمایی برای تربیت آگاهانه هستند .
· معلمان و مربیان حوزه‌ی کودک و نوجوان که با تربیت نسل آینده سروکار دارند.
· نوجوانان و جوانان علاقه‌مند به مباحث برابری جنسیتی و فمینیسم .
· مردانی که به دنبال درک بهتر مفاهیم فمینیستی و همراهی با همسران خود در مسیر برابری هستند .
· همه‌ی کسانی که از تبعیض‌های جنسیتی در جامعه خسته شده‌اند و به دنبال راهی برای تغییر از سطح فردی و خانوادگی هستند .

سخن پایانی :

کتاب «مانیفست یک فمینیست در پانزده پیشنهاد» فراتر از یک کتاب راهنمای تربیتی، یک بیانیه‌ی عاشقانه برای انسانیت است. چیماماندا آدیشی با قلم توانا و نگاه عمیق خود، پانزده کلید طلایی به دست ما می‌دهد تا بتوانیم فرزندانی تربیت کنیم که نه در قفس کلیشه‌های جنسیتی، که در فضای باز انتخاب و آگاهی رشد کنند.

این کتاب به ما می‌آموزد که فمینیسم به معنای زن‌ستیزی یا مردستیزی نیست، بلکه به معنای باور به برابری ارزش‌های انسانی فارغ از جنسیت است . همان‌طور که خود آدیشی می‌گوید: «من یک فمینیست آفریقایی شادم که از مردان بیزار نیست، برق لب می‌زند و پاشنه بلند می‌پوشد، آن هم فقط به خاطر دل خودش و نه برای مردان» .

ترجمه‌ی روان معصومه ضمیری از انتشارات نیک فرجام، این اثر ارزشمند را برای خوانندگان فارسی‌زبان ملموس و کاربردی ساخته است. مطالعه‌ی این کتاب را به همه‌ی کسانی که به آینده‌ی فرزندان این مرز و بوم و ساختن جامعه‌ای عادلانه‌تر می‌اندیشند، توصیه می‌کنیم.

"کتاب‌ مانیفست یک فمینیست در پانزده پیشنهاد  را با ۵۰ درصد تخفیف ویژه در سایت ۵۰ کتاب خریداری کنید!

فرصت را از دست ندهید و دنیای جدیدی از دانش را کشف کنید!"