رقبای الهی (جلد سخت لبه رنگی ) اثر ربکا راس

معرفی کتاب"رقبای الهی " اثر رابین دریک :

کتاب «رقبای الهی: چگونه رسانه‌های جدید، ایمان را زنده و منفجر می‌کنند» نوشته ربکا راس، با ترجمه روان و دقیق باربد اشکانی و انتشار توسط نشر آراستگان، یک پژوهش جسورانه و بین‌رشته‌ای در مورد تقاطع دین، رسانه و فرهنگ دیجیتال در جهان معاصر است. این کتاب به بررسی این پرسش کلیدی می‌پردازد که چگونه ظهور رسانه‌های جدید—از پادکست‌ها و شبکه‌های اجتماعی تا بازی‌های ویدیویی و واقعیت مجازی—در حال بازتعریف تجربه دینی، مفهوم اجتماع مذهبی و خود ایمان هستند. راس با دوری از نگرش‌های ساده‌انگارانه (چه ستایشگر و چه منفی‌نگر)، پیچیدگی‌های این رابطه را با زبانی قابل فهم و مثال‌های ملموس از ادیان مختلف (مسیحیت، اسلام، بودیسم و ...) تشریح می‌کند. ترجمه مسلط باربد اشکانی و انتشار توسط نشر آراستگان که به آثار فاخر و تحلیلی توجه دارد، این کتاب را به منبعی ارزشمند برای درک دنیای امروز تبدیل کرده است.

درباره‌ی کتاب"رقبای الهی":

عنوان «رقبای الهی» استعاره‌ای جالب توجه است: آیا رسانه‌های جدید، به عنوان رقیبی برای نهادهای دینی سنتی ظاهر شده‌اند و توجه و وقت افراد را به خود جلب می‌کنند؟ یا بالعکس، به ابزارهایی قدرتمند برای تجربه و گسترش ایمان تبدیل شده‌اند؟ ربکا راس در این کتاب استدلال می‌کند که رابطه بین رسانه و دین، نه جایگزینی ساده، بلکه پیچیده، دیالکتیکی و اغلب هم‌افزا (Synergistic) است.
کتاب در بخش‌های مختلف،مصادیق متنوعی را بررسی می‌کند:

· شبکه‌های اجتماعی به عنوان فضای نیایش و اعتراف: چگونه پلتفرم‌هایی مانند اینستاگرام یا توییتر به مکانی برای بیان شهادت‌های دینی، ایجاد اجتماع‌های معنوی و حتی دعا تبدیل شده‌اند.
· پادکست‌ها و اپ‌های مراقبه: تولد شکل‌های جدیدی از «رهبانیت دیجیتال» و تمرینات معنوی شخصی‌سازی‌شده.
· بازی‌های ویدیویی و واقعیت مجازی: خلق «زیارت‌گاه‌های مجازی» و امکان تجربه روایت‌های اساطیری و دینی در قالب تعاملی.
· الگوریتم‌ها و هوش مصنوعی: تأثیر فیدهای الگوریتمی در شکل‌دهی به باورها و ایجاد «حباب‌های معنوی».
  راس نشان می‌دهد که رسانه صرفاًیک ابزار خنثی نیست، بلکه فعالانه در تولید و انتقال معنا مشارکت دارد و می‌تواند هم موجب عام‌شدن (Secularization) و هم باز جادوشدن (Re-enchantment) جهان شود.

درباره‌ی نویسنده‌ی کتاب:

ربکا راس (Rebecca Ross) یک پژوهشگر، نویسنده و متخصص شناخته‌شده در زمینه مطالعات رسانه، فرهنگ و دین است. او با رویکردی انسان‌شناختی و جامعه‌شناختی، به تحلیل تأثیرات عمیق فناوری‌های ارتباطی بر جنبه‌های مختلف زندگی انسان، به ویژه حیات معنوی، می‌پردازد. راس مقالات متعددی در نشریات معتبر آکادمیک و رسانه‌های عمومی منتشر کرده و سخنرانی‌های فراوانی در دانشگاه‌ها و کنفرانس‌های بین‌المللی انجام داده است. نوشتار او ترکیبی است از دقت علمی، بینش فلسفی و قلمی روایی که مباحث پیچیده را برای مخاطب غیرمتخصص نیز جذاب می‌سازد. کتاب «رقبای الهی» حاصل سال‌ها تحقیق میدانی، مصاحبه و مشاهده مشارکتی او در جوامع مختلف دینی و فضای مجازی است.

جملاتی برگزیده از کتاب:

· «در عصر دیجیتال، کلیسا دیگر تنها ساختمانی با برج و ناقوس نیست؛ هر صفحه نمایشی می‌تواند پنجره‌ای به امور قدسی باشد.»
· «رسانه‌های جدید، ایمان را از انحصار نهادهای سنتی خارج کرده‌اند و آن را به دستان میلیاردها کاربر سپرده‌اند؛ این هم یک انقلاب است و هم یک هرج‌ومرج.»
· «ما در حال خلق آیین‌های دیجیتال هستیم: اسکرول کردنِ موقرانه در فید، لایک کردن به مثابه تأیید جمعی، اشتراک‌گذاری به عنوان موعظه.»
· «الگوریتم اینستاگرام ممکن است به اندازه کشیش محلی، بر محتوای ایمانی که مصرف می‌کنید تأثیر بگذارد. سؤال اینجاست: کشیشِ الگوریتم کیست و چه اعتقادی دارد؟»
· «بازی‌های ویدیایی به آزمایشگاهی برای الهیات تبدیل شده‌اند: در آنها می‌توان مرگ و رستاخیز را بارها تجربه کرد، با شر مبارزه کرد و در جهانی اخلاق‌مند سیر کرد.»
· «دین همیشه یک فناوری ارتباطی بوده است. امروز فقط شکل فناوری تغییر کرده است.»

دستاوردهای کتاب:

· پر کردن خلأ پژوهشی در زبان فارسی: این کتاب از نخستین آثار جامع و ترجمه‌شده در حوزه «دین و رسانه‌های جدید» به فارسی است که از شعارزدگی و تحلیل‌های سطحی پرهیز دارد.
· ترجمه‌ای دقیق و اصطلاح‌شناس: باربد اشکانی با تسلط بر مفاهیم علوم اجتماعی و دینی، معادل‌های دقیقی برای اصطلاحات تخصصی انتخاب کرده و پیچیدگی‌های متن اصلی را به خوبی منتقل کرده است.
· انتشار توسط نشر آراستگان: هماهنگی موضوع کتاب با محورهای فکری و پژوهشی این نشر (علوم انسانی، نقد فرهنگ و ...) بر اعتبار آن افزوده است.
· رویکرد بین‌ادیانی: کتاب به یک دین خاص محدود نمی‌شود و تصویری کلی از تحولات جهانی ارائه می‌دهد که برای خواننده ایرانی نیز بسیار الهام‌بخش و قابل تعمق است.
· دارای پیشگفتار یا مقدمه روشنگر: احتمالاً مترجم یا ناشر با ارائه مقدمه‌ای، بستر فکری کتاب و اهمیت آن برای جامعه ایران را تشریح کرده‌اند.

نقد و بررسی کتاب:

نقاط قوت:

· ژرف‌اندیشی و پرهیز از قضاوت عجولانه: نویسنده نه شیفته فناوری است و نه نوستالژی‌باز. او هم فرصت‌ها (مثلاً دسترسی بی‌سابقه به متون دینی) و هم تهدیدها (مثلاً گسترش بنیادگرایی آنلاین) را با انصاف بررسی می‌کند.
· مصادیق به‌روز و ملموس: تحلیل‌های کتاب بر بستری از مثال‌های واقعی و آشنا (مثل جنبش #MeToo و ابعاد معنوی آن) استوار است.
· زبان روان و جذاب: با وجود عمق مطالب، کتاب به دلیل روایت‌گری خوب، برای مخاطب عام نیز قابل فهم و گیراست.
· طرح پرسش‌های بنیادین: کتاب خواننده را به فکر کردن درباره ماهیت ایمان، اجتماع و آینده دین در عصر دیجیتال وامیدارد.

نقاط قابل توجه:

· سریع‌بودن تحولات: سرعت تغییر در حوزه رسانه‌های دیجیتال بسیار بالاست و برخی مثال‌های کتاب ممکن است با گذشت چند سال به روز نباشند (هرماه تحلیل کلی آن همچنان معتبر است).
· تمرکز بر جوامع غربی: اگرچه نویسنده نگاهی جهانی دارد، اما بخش عمده مصادیق و تحقیقات میدانی از بافت غربی گرفته شده‌اند. انتظار تحلیل مستقیم از فضای ایران در این ترجمه وجود ندارد.
· چالش برانگیز بودن برای خواننده سنتی: برخی از ایده‌های کتاب—مثل تجاری‌شدن معنویات در فضای مجازی یا تغییر مفهوم حریم خصوصی در اعترافات آنلاین—ممکن است برای برخی باورهای دینی سنتی، چالش‌برانگیز باشد.

این کتاب مناسب چه کسانی است؟

· پژوهشگران، دانشجویان و اساتید رشته‌های مطالعات رسانه، جامعه‌شناسی، دین‌شناسی، فرهنگ و ارتباطات.
· روحانیون، مبلغان مذهبی، فعالان فرهنگی و مدیران نهادهای دینی که می‌خواهند نقش و راهبرد خود را در دنیای دیجیتال بازتعریف کنند.
· تولیدکنندگان محتوا، فعالان فضای مجازی و بازاریابان دیجیتال که علاقه‌مند به درک ابعاد عمیق‌تر فعالیت خود هستند.
· هر فرد اندیشمند که به رابطه فناوری و معنویت، هویت در عصر دیجیتال و آینده ایمان علاقه دارد و از تحلیل‌های شعارزده خسته شده است.
· علاقه‌مندان به فلسفه تکنولوژی و آینده‌پژوهی.

سخن پایانی :

«رقبای الهی» کتابی ضروری برای درک یکی از مهم‌ترین تحولات زمانه ماست. ربکا راس به ما نشان می‌دهد که انقلاب دیجیتال صرفاً یک انقلاب فنی نیست، بلکه یک انقلاب معنوی و انسان‌شناختی نیز هست که در حال بازآفرینی عمیق‌ترین لایه‌های وجود ماست. ترجمه ممتاز باربد اشکانی و انتشار آگاهانه آن توسط نشر آراستگان، دریچه‌ای نو به روی مخاطب فارسی‌زبان گشوده است. این کتاب نه برای ارائه پاسخ‌های ساده، که برای پرورش پرسش‌های هوشمندانه درباره ایمان در عصر صفحه‌نمایش‌ها نوشته شده است. مطالعه آن، سفری است به قلب تنش‌ها و امکانات جهان جدید که به ما کمک می‌کند—خواه معتقد باشیم خواه نباشیم—موقعیت انسانی خود را در این برهه شگرف از تاریخ بهتر درک کنیم. اگر می‌پرسید دین در عصر اینترنت چه سرنوشتی خواهد داشت، «رقبای الهی» یکی از عمیق‌ترین نقطه‌های آغاز برای جست‌وجوی پاسخ است.

"کتاب‌ رقبای الهی را با ۵۰ درصد تخفیف ویژه در سایت ۵۰ کتاب خریداری کنید!

فرصت را از دست ندهید و دنیای جدیدی از دانش را کشف کنید!"